Bón phân cho cây điều theo giai đoạn giúp ra bông sai, đậu trái nhiều
Cây điều là cây công nghiệp chủ lực ở Bình Phước, Đồng Nai, Đắk Lắk và nhiều vùng đất đỏ, đất xám. Nhưng năng suất điều thường bấp bênh: năm được năm mất, bông ra nhiều mà đậu ít, gặp mưa trái mùa hay sương muối là khô bông, rụng trái non hàng loạt. Phần lớn nguyên nhân nằm ở việc bón phân không đúng nhịp sinh trưởng. Bón đúng chất, đúng lượng theo từng giai đoạn chính là cách ổn định năng suất và tăng thu nhập cho vườn điều.
Vì sao điều ra bông nhiều nhưng đậu trái ít?
Điều ra bông rộ nhưng tỷ lệ đậu thấp thường do cây thiếu dinh dưỡng ngay lúc phân hóa mầm hoa và nuôi bông. Khi cây thừa đạm, tán ham ra đọt non, cạnh tranh dinh dưỡng với chùm bông khiến bông yếu, thụ phấn kém. Thiếu lân, kali và vi lượng bo – kẽm làm hạt phấn kém sức sống, bông dễ khô, trái non rụng nhiều. Cộng thêm bộ rễ suy yếu sau vụ thu hoạch trước, đất chua bạc màu, cây không đủ sức nuôi bông đến khi đậu hạt.
Giai đoạn 1: Sau thu hoạch – phục hồi và kích rễ
Kết thúc vụ hạt, cây điều suy kiệt rõ. Đây là lúc dọn vườn, cắt tỉa cành sâu bệnh, cành khô, cành vượt để tán thông thoáng. Ưu tiên kích cho bộ rễ cám ra mới, bổ sung lân và hữu cơ để đất tơi xốp, rễ ăn sâu lan rộng. Cây phục hồi tốt ở giai đoạn này sẽ tích lũy đủ sức cho các cơi đọt và đợt phân hóa mầm hoa sắp tới.
Giai đoạn 2: Nuôi cơi đọt – tạo tán khỏe
Sau phục hồi, cây cần bón cân đối đa – trung – vi lượng để bung 1–2 cơi đọt sung sức, lá dày xanh, tạo nền cho bông trái. Giai đoạn này nên tăng dần lân, kali và vi lượng để mầm hoa phân hóa tốt, đồng thời giữ đọt già kịp trước khi vào mùa ra bông. Tránh bón thừa đạm cuối giai đoạn khiến cây ra đọt non lai rai, lấn át quá trình làm bông.
Giai đoạn 3: Phân hóa mầm hoa – ra bông
Trước khi điều nhú bông, bổ sung lân – kali cùng vi lượng bo, kẽm giúp mầm hoa phân hóa đồng loạt, chùm bông dài, nhiều hoa lưỡng tính, tăng tỷ lệ thụ phấn. Khi bông nở, cần giữ cây đủ sức nuôi bông, hạn chế tối đa bón đạm cao gây ra đọt non tranh dinh dưỡng. Đây là giai đoạn mẫn cảm với thời tiết, cần chủ động bổ sung vi lượng qua lá để bông bền, chống khô bông khi gặp sương hay nắng gắt.
Giai đoạn 4: Đậu trái – nuôi hạt, chống rụng
Khi bông đã đậu, cây rất cần canxi và kali để nuôi cuống chắc, hạn chế rụng trái non và nuôi hạt to, chắc, nặng ký. Bổ sung kali giúp vận chuyển dinh dưỡng về hạt, tăng tỷ lệ nhân, giảm hạt lép; kèm canxi và bo để cuống dai, quả điều (trái giả) mập, không rụng khi gặp gió. Bón chia nhỏ nhiều lần kết hợp trung – vi lượng giúp hạt đều, thu hoạch tập trung, bán được giá.
Lưu ý về thời tiết và đất
- Điều rất sợ mưa trái mùa và sương muối lúc trổ bông – chủ động bổ sung vi lượng, kali giúp bông cứng cáp, giảm khô bông.
- Đất đỏ, đất xám dễ chua và bạc màu – bón vôi và bổ sung hữu cơ định kỳ để giữ bộ rễ khỏe, hấp thu tốt.
- Giữ ẩm hợp lý giai đoạn nuôi bông – nuôi trái; khô hạn kéo dài rồi tưới đẫm đột ngột dễ gây sốc, rụng bông trái.
- Bón khi đất đủ ẩm để cây hút phân tối đa, giảm thất thoát và tăng hiệu quả.
Chỉ cần bám đúng bốn giai đoạn trên, siết đạm đúng lúc và tăng lân – kali – canxi – vi lượng vào thời điểm phân hóa mầm hoa và nuôi hạt, vườn điều của bạn sẽ ra bông sai, đậu trái nhiều, hạt to chắc và cho năng suất ổn định qua từng vụ.
